Η Ελλάδα εισέρχεται σε ένα από τα δυσκολότερα θερμικά διαστήματα του φετινού καλοκαιριού, καθώς ένα ισχυρό κύμα καύσωνα εγκαθίσταται πάνω από τη χώρα και αναμένεται να διατηρήσει τις θερμοκρασίες σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα επί περίπου 72 ώρες. Από τη Δευτέρα 20 έως και την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, μεγάλα τμήματα της ηπειρωτικής Ελλάδας θα βρεθούν αντιμέτωπα με θερμοκρασίες που θα πλησιάσουν ή ακόμη και θα φτάσουν τοπικά τους 42 βαθμούς Κελσίου.

Η κατάσταση δεν αποτελεί απλώς μία συνηθισμένη καλοκαιρινή ζέστη. Πρόκειται για ένα επεισόδιο έντονης και παρατεταμένης θερμικής καταπόνησης, κατά τη διάρκεια του οποίου ο ανθρώπινος οργανισμός δυσκολεύεται να διατηρήσει φυσιολογική θερμοκρασία, ιδιαίτερα όταν η ζέστη συνδυάζεται με άπνοια, υψηλή υγρασία, παραμονή σε πυκνοδομημένα αστικά κέντρα και ανεπαρκή νυχτερινή δροσιά.

Οι πιο δύσκολες συνθήκες αναμένονται σε περιοχές της Θεσσαλίας, της Ηπείρου, της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου, χωρίς να αποκλείονται πολύ υψηλές τιμές και στην Κρήτη. Η κορύφωση του φαινομένου τοποθετείται την Τρίτη 21 και κυρίως την Τετάρτη 22 Ιουλίου, όταν οι θερμές αέριες μάζες, σε συνδυασμό με τους βορειοδυτικούς ανέμους, είναι πιθανό να οδηγήσουν τον υδράργυρο στους 41 έως 42 βαθμούς σε ευάλωτες πεδινές και ηπειρωτικές περιοχές.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη προστασία δεν αποτελούν υπερβολή. Αποτελούν ουσιαστικά μέτρα δημόσιας υγείας. Ο καύσωνας μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, θερμική εξάντληση, επιδείνωση χρόνιων παθήσεων και θερμοπληξία, μία κατάσταση που μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να απειλήσει άμεσα την ανθρώπινη ζωή.

Από πού έρχεται το κύμα ακραίας ζέστης

Το θερμό επεισόδιο συνδέεται με τη μεταφορά ιδιαίτερα θερμών αέριων μαζών προς την Ελλάδα. Οι θερμές μάζες κινούνται από τη δυτική και κεντρική Μεσόγειο, επηρεάζοντας σταδιακά τα ηπειρωτικά τμήματα της χώρας.

Καθοριστικό ρόλο στην περαιτέρω άνοδο της θερμοκρασίας ενδέχεται να διαδραματίσουν οι βορειοδυτικοί άνεμοι. Καθώς ο αέρας κατεβαίνει από ορεινούς όγκους προς πεδινές και ανατολικές περιοχές, μπορεί να θερμανθεί επιπλέον, δημιουργώντας συνθήκες ιδιαίτερα έντονης ζέστης.

Για τον λόγο αυτό, οι υψηλότερες θερμοκρασίες δεν αναμένονται απαραίτητα παντού με την ίδια ένταση. Οι πεδινές, εσωτερικές και ηπειρωτικές περιοχές, που βρίσκονται μακριά από τη δροσιστική επίδραση της θάλασσας, είναι εκείνες που συνήθως καταγράφουν τις πιο ακραίες τιμές.

Το θερμικό κύμα ημέρα προς ημέρα

Δευτέρα 20 Ιουλίου: Η πρώτη μεγάλη άνοδος

Από τη Δευτέρα η θερμοκρασία κινείται ήδη σε πολύ υψηλά επίπεδα. Σε αρκετές περιοχές της ηπειρωτικής χώρας ο υδράργυρος προσεγγίζει ή ξεπερνά τους 39 βαθμούς, ενώ σε επιβαρυμένες πεδινές ζώνες είναι δυνατό να καταγραφούν και θερμοκρασίες γύρω στους 40 βαθμούς Κελσίου.

Στην Αθήνα η μέγιστη θερμοκρασία αναμενόταν κοντά στους 38°C, με ακόμη υψηλότερες αισθητές θερμοκρασίες σε περιοχές με έντονη δόμηση, περιορισμένο πράσινο και μεγάλη συγκέντρωση οχημάτων.

Η αστική θερμική νησίδα, δηλαδή η συσσώρευση θερμότητας στο τσιμέντο, στην άσφαλτο και στα κτίρια, μπορεί να κρατήσει τις θερμοκρασίες αυξημένες ακόμη και μετά τη δύση του ήλιου. Αυτό σημαίνει ότι για τους κατοίκους μεγάλων πόλεων η επιβάρυνση δεν σταματά το βράδυ.

Τρίτη 21 Ιουλίου: Ενίσχυση του καύσωνα

Την Τρίτη προβλέπεται περαιτέρω άνοδος της θερμοκρασίας. Πολλές ηπειρωτικές περιοχές αναμένεται να φτάσουν τους 40 έως 41 βαθμούς Κελσίου, με τις δυσκολότερες συνθήκες στη Θεσσαλία, στην ανατολική Στερεά Ελλάδα και σε τμήματα της Πελοποννήσου.

Η μείωση της υγρασίας σε ορισμένες περιοχές μπορεί να κάνει τον αέρα να φαίνεται λιγότερο αποπνικτικός, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος μειώνεται. Αντίθετα, σε ξηρό και πολύ θερμό περιβάλλον ο οργανισμός μπορεί να χάνει μεγάλες ποσότητες υγρών μέσω του ιδρώτα χωρίς το άτομο να αντιλαμβάνεται εγκαίρως την αφυδάτωση.

Τετάρτη 22 Ιουλίου: Η πιθανή κορύφωση στους 42°C

Η Τετάρτη αναμένεται να είναι η πιο δύσκολη ημέρα του θερμού κύματος. Σε τμήματα της Θεσσαλίας, της ανατολικής Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου δεν αποκλείεται η θερμοκρασία να φτάσει τοπικά τους 42 βαθμούς Κελσίου.

Στην Αθήνα είναι πιθανό να καταγραφεί θερμοκρασία κοντά στους 40°C, με τις δυτικές, βόρειες και εσωτερικές περιοχές του λεκανοπεδίου να εμφανίζουν συνήθως υψηλότερες τιμές από τις παραθαλάσσιες ζώνες.

Η ζέστη θα είναι αισθητή και στα νησιά, όπου οι μέγιστες θερμοκρασίες εκτιμάται ότι θα κινηθούν γενικά στους 36 με 37 βαθμούς, ενώ στη νότια Κρήτη μπορούν να φτάσουν περίπου τους 38 βαθμούς Κελσίου.

Οι περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο

Θεσσαλία: Η πιο επιβαρυμένη ζώνη

Η Θεσσαλία αναμένεται να βρεθεί στην πρώτη γραμμή του καύσωνα. Η Λάρισα, τα Τρίκαλα, ο Βόλος και άλλες πεδινές περιοχές της περιφέρειας αντιμετωπίζουν συνθήκες μεγάλης θερμικής πίεσης.

Στη Λάρισα ο υδράργυρος μπορεί να φτάσει τους 41 βαθμούς Κελσίου, ενώ πολύ υψηλές θερμοκρασίες καταγράφονται ή αναμένονται στα Τρίκαλα και στο Βελεστίνο. Η μεγάλη πεδιάδα, η απόσταση από τη θάλασσα και η έντονη ηλιοφάνεια δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δυσμενές θερμικό περιβάλλον.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τον αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρότητα της βλάστησης και οι άνεμοι μπορούν να ευνοήσουν τη γρήγορη μετάδοση μιας φωτιάς, ακόμη και από μία μικρή εστία.

Στερεά Ελλάδα και Αττική

Στη Στερεά Ελλάδα αναμένονται επίσης ακραίες θερμοκρασίες, ιδιαίτερα σε πεδινές και εσωτερικές περιοχές. Η ανατολική Στερεά συγκαταλέγεται στις ζώνες όπου ο υδράργυρος μπορεί να πλησιάσει τους 42°C.

Στην Αττική το θερμόμετρο θα ανεβαίνει σταδιακά. Η μέγιστη θερμοκρασία στην Αθήνα εκτιμάται περίπου στους 38°C τη Δευτέρα, στους 39°C την Τρίτη και πιθανόν κοντά στους 40°C την Τετάρτη.

Στο κέντρο της πρωτεύουσας, όμως, η πραγματική αίσθηση της ζέστης μπορεί να είναι εντονότερη, ιδίως σε δρόμους χωρίς σκιά, σε στάσεις λεωφορείων, σε μέσα μεταφοράς με συνωστισμό και σε διαμερίσματα που δεν αερίζονται ή δεν διαθέτουν επαρκή ψύξη.

Πελοπόννησος και Μεσσηνία

Η Πελοπόννησος θα αποτελέσει επίσης μία από τις θερμότερες περιοχές του τριημέρου. Οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται να φτάσουν ή να ξεπεράσουν τους 40°C, με πιθανές τοπικές τιμές 41 έως 42°C.

Στην Καλαμάτα και γενικότερα στη Μεσσηνία, η υψηλή θερμοκρασία μπορεί να συνδυαστεί με αυξημένη υγρασία, προκαλώντας έντονη δυσφορία. Η εγγύτητα της πόλης στη θάλασσα προσφέρει εύκολη πρόσβαση στην παραλία, όμως η παραμονή στον ήλιο κατά τις μεσημεριανές ώρες εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.

Η θάλασσα δεν εξουδετερώνει τον καύσωνα. Το σύντομο κολύμπι και η πολύωρη παραμονή στην αμμουδιά, ιδιαίτερα από το μεσημέρι και μετά, μπορούν να προκαλέσουν αφυδάτωση, ηλίαση ή εγκαύματα.

Ήπειρος και Κρήτη

Πολύ υψηλές θερμοκρασίες αναμένονται και στην Ήπειρο, κυρίως σε εσωτερικές πεδινές περιοχές, όπου η θαλάσσια αύρα δεν μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά την άνοδο του υδραργύρου.

Στην Κρήτη, ιδιαίτερα στα νότια τμήματα, οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν περίπου τους 38°C. Τοπικοί άνεμοι που κατεβαίνουν από τα ορεινά προς τις νότιες ακτές ενδέχεται να προκαλέσουν επιπλέον θέρμανση και ξήρανση του αέρα.

Πότε αναμένεται η υποχώρηση της ζέστης

Η πρώτη ουσιαστική αποκλιμάκωση αναμένεται από την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι θερμοκρασίες προβλέπεται να αρχίσουν να υποχωρούν στις περισσότερες περιοχές.

Πιο έντονη αλλαγή του καιρού είναι πιθανή την Παρασκευή 24 Ιουλίου, με περαιτέρω πτώση της θερμοκρασίας και εκδήλωση βροχών αρχικά στη βόρεια Ελλάδα. Δεν αποκλείεται η μεταβολή να επηρεάσει σταδιακά και νοτιότερες περιοχές, ενδεχομένως μέχρι την Αττική.

Ωστόσο, η πιθανή πτώση της θερμοκρασίας δεν πρέπει να οδηγήσει σε χαλάρωση πριν ολοκληρωθεί το επικίνδυνο τριήμερο. Τα περιστατικά θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας συχνά αυξάνονται κατά την κορύφωση ή προς το τέλος ενός παρατεταμένου καύσωνα, όταν ο οργανισμός έχει ήδη υποστεί συνεχή καταπόνηση.

Ο καύσωνας είναι ζήτημα δημόσιας υγείας

Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές διαταραχές της υγείας. Ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει τη θερμότητα κυρίως μέσω της εφίδρωσης και της αυξημένης κυκλοφορίας του αίματος προς το δέρμα.

Όταν όμως η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υπερβολικά υψηλή, όταν δεν υπάρχει επαρκής πρόσληψη υγρών ή όταν το άτομο αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, οι φυσικοί μηχανισμοί ψύξης μπορεί να μην επαρκούν.

Οι κυριότερες επιπτώσεις είναι:

• Αφυδάτωση
• Θερμικές κράμπες
• Θερμική εξάντληση
• Λιποθυμικό επεισόδιο
• Επιδείνωση καρδιακών και αναπνευστικών νοσημάτων
• Θερμοπληξία

Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα και δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση. Χρειάζεται άμεση ιατρική παρέμβαση και όχι απλή ξεκούραση στο σπίτι.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Από τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης κινδυνεύουν όλοι. Υπάρχουν, όμως, ομάδες που διατρέχουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο:

• Βρέφη και μικρά παιδιά
• Ηλικιωμένοι
• Έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
• Άτομα με καρδιοπάθειες ή υπέρταση
• Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη
• Ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα
• Άτομα με νεφρική ή ηπατική νόσο
• Άτομα με σοβαρά νευρολογικά νοσήματα ή άνοια
• Άτομα με ψυχικές παθήσεις
• Υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα
• Εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους ή σε θερμό περιβάλλον
• Αθλητές και όσοι ασκούνται έντονα
• Άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ
• Ασθενείς με πυρετό, γαστρεντερίτιδα, εμετούς ή διάρροια
• Όσοι λαμβάνουν φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν την ενυδάτωση, την εφίδρωση, την πίεση ή τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.

Η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει ποτέ να αλλάζει αυθαίρετα. Οι ασθενείς που λαμβάνουν διουρητικά, αντιυπερτασικά, ινσουλίνη, αντιδιαβητικά, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά ή άλλα φάρμακα οφείλουν να επικοινωνήσουν με τον θεράποντα ιατρό τους για εξατομικευμένες οδηγίες.

Τα βασικά μέτρα προστασίας

Άφθονη και τακτική ενυδάτωση

Πίνουμε νερό συχνά, ακόμη και όταν δεν αισθανόμαστε έντονη δίψα. Η δίψα δεν αποτελεί πάντα έγκαιρο δείκτη αφυδάτωσης, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους.

Κατάλληλες επιλογές είναι:

• Νερό
• Φυσικοί χυμοί
• Δροσερά μη αλκοολούχα ροφήματα
• Φρούτα και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό

Περιορίζουμε:

• Το αλκοόλ
• Την υπερβολική κατανάλωση καφέ
• Τα πολύ γλυκά αναψυκτικά
• Τα βαριά και λιπαρά γεύματα

Άτομα που έχουν λάβει ιατρική οδηγία για περιορισμό υγρών ή αλατιού πρέπει να ζητούν συμβουλή από τον γιατρό τους και να μην εφαρμόζουν γενικές οδηγίες χωρίς αξιολόγηση.

Παραμονή σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο

Κατά τις πιο θερμές ώρες της ημέρας, συνήθως μεταξύ 11:00 και 17:00, είναι προτιμότερο να παραμένουμε σε κλειστό, σκιερό και κλιματιζόμενο χώρο.

Όταν δεν υπάρχει κλιματισμός στο σπίτι, πρέπει να αναζητείται πρόσβαση σε:

• Δημοτικές κλιματιζόμενες αίθουσες
• Λέσχες Φιλίας
• Δημόσια κτίρια
• Κλιματιζόμενα καταστήματα ή χώρους αναμονής
• Κατοικίες συγγενών ή φίλων με ασφαλέστερες συνθήκες

Στον Δήμο Αθηναίων προβλέπεται λειτουργία κλιματιζόμενων αιθουσών και Λεσχών Φιλίας από τις 09:00 έως τις 21:00, ενώ η τηλεφωνική γραμμή 1595 παρέχει ενημέρωση στους δημότες.

Σωστή διαχείριση του σπιτιού

Για να περιοριστεί η αύξηση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό της κατοικίας:

• Κλείνουμε παράθυρα, παντζούρια, κουρτίνες και τέντες κατά τις θερμές ώρες.
• Αερίζουμε το σπίτι νωρίς το πρωί, αργά το βράδυ και τη νύχτα.
• Περιορίζουμε τη χρήση φούρνου και άλλων συσκευών που παράγουν θερμότητα.
• Χρησιμοποιούμε ανεμιστήρα μόνο ως βοήθημα και όχι ως μοναδικό μέσο προστασίας σε ακραία ζέστη.
• Κάνουμε συχνά χλιαρά ντους.
• Τοποθετούμε δροσερά, υγρά πανιά στον αυχένα, στο πρόσωπο και στους καρπούς.

Οι ανεμιστήρες μπορούν να προσφέρουν αίσθηση ανακούφισης, όμως όταν η θερμοκρασία του χώρου είναι εξαιρετικά υψηλή, δεν επαρκούν για να προστατεύσουν τον οργανισμό. Ένα κλιματιζόμενο περιβάλλον ή ένα δροσερό ντους είναι αποτελεσματικότερες λύσεις.

Περιορισμός των μετακινήσεων

Οι άσκοπες μετακινήσεις πρέπει να αποφεύγονται κατά τις ώρες κορύφωσης της θερμοκρασίας. Όταν μία μετακίνηση είναι αναγκαία:

• Επιλέγουμε τις πρωινές ή απογευματινές ώρες.
• Κινούμαστε στη σκιά.
• Έχουμε πάντα μαζί μας νερό.
• Φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο.
• Χρησιμοποιούμε ομπρέλα ηλίου όπου χρειάζεται.
• Φοράμε ελαφρά, φαρδιά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
• Χρησιμοποιούμε αντηλιακό με επαρκή δείκτη προστασίας.
• Κάνουμε συχνές στάσεις σε δροσερά σημεία.

Τα πολύωρα ταξίδια με μέσα μαζικής μεταφοράς, ειδικά όταν υπάρχει συνωστισμός ή ανεπαρκής κλιματισμός, πρέπει να περιορίζονται όσο είναι δυνατόν.

Ιδιαίτερη φροντίδα για τους ηλικιωμένους

Οι ηλικιωμένοι αποτελούν μία από τις πιο ευάλωτες ομάδες, επειδή ενδέχεται να μην αισθάνονται εγκαίρως τη δίψα, να έχουν μειωμένη ικανότητα θερμορύθμισης ή να λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν την ισορροπία υγρών.

Οι συγγενείς, οι γείτονες και οι φροντιστές πρέπει:

• Να επικοινωνούν μαζί τους πολλές φορές μέσα στην ημέρα.
• Να μην τους αφήνουν μόνους για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
• Να ελέγχουν αν πίνουν αρκετά υγρά.
• Να εξασφαλίζουν ότι έχουν διαθέσιμη τροφή και φάρμακα.
• Να τους αποτρέπουν από μετακινήσεις τις μεσημεριανές ώρες.
• Να τους μεταφέρουν σε κλιματιζόμενο χώρο όταν η κατοικία είναι υπερβολικά ζεστή.
• Να παρακολουθούν για σύγχυση, υπνηλία, αδυναμία, ζάλη ή αστάθεια.
• Να επικοινωνούν με τον θεράποντα ιατρό για ειδικές οδηγίες σχετικά με χρόνια νοσήματα και φαρμακευτική αγωγή.

Ένα απλό τηλεφώνημα μπορεί να αποδειχθεί σωτήριο. Ένας ηλικιωμένος που ζει μόνος μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα την επιδείνωση της κατάστασής του ή να μην είναι σε θέση να ζητήσει βοήθεια.

Προστασία βρεφών και παιδιών

Τα παιδιά πρέπει να ντύνονται με ελαφρά και άνετα ρούχα, να φορούν καπέλο και να παραμένουν στη σκιά.

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα εξής:

• Δεν αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν στον ήλιο κατά τις θερμές ώρες.
• Τους προσφέρουμε συχνά νερό και κατάλληλα υγρά.
• Προτιμούμε φρούτα, λαχανικά και ελαφρά γεύματα.
• Περιορίζουμε τη σωματική δραστηριότητα.
• Δεν αφήνουμε ποτέ παιδί μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ούτε για λίγα λεπτά.
• Δεν θεωρούμε ότι τα ανοιχτά παράθυρα καθιστούν το αυτοκίνητο ασφαλές.
• Ζητούμε άμεσα συμβουλή παιδιάτρου σε περίπτωση ασυνήθιστης υπνηλίας, έντονης αδυναμίας, εμετού, πυρετού ή μειωμένης ανταπόκρισης.

Η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός σταθμευμένου οχήματος μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα σε επικίνδυνα επίπεδα. Ο κανόνας είναι απόλυτος: κανένα παιδί και κανένα κατοικίδιο δεν μένει μόνο του σε κλειστό όχημα.

Προσοχή στις παραλίες

Η παραλία δεν είναι ασφαλές καταφύγιο από τον καύσωνα όταν η παραμονή γίνεται τις μεσημεριανές ώρες.

Το νερό μπορεί να προσφέρει προσωρινή δροσιά, όμως:

• Η ηλιακή ακτινοβολία παραμένει έντονη.
• Η άμμος αντανακλά θερμότητα και ακτινοβολία.
• Ο αέρας μπορεί να δημιουργεί ψευδή αίσθηση δροσιάς.
• Η εφίδρωση και η απώλεια υγρών συνεχίζονται.
• Η πολύωρη παραμονή κάτω από ομπρέλα δεν εξαλείφει τον κίνδυνο.

Τα παιδιά δεν πρέπει να κολυμπούν για λίγα λεπτά και στη συνέχεια να παραμένουν επί ώρες στην καυτή αμμουδιά. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η επίσκεψη στην παραλία νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, με συχνή ενυδάτωση και αποχώρηση πριν από την κορύφωση της ζέστης.

Εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους

Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι είναι:

• Οικοδόμοι
• Διανομείς
• Εργαζόμενοι στην καθαριότητα
• Αγρότες
• Εργαζόμενοι σε τεχνικά συνεργεία
• Οδηγοί
• Υπάλληλοι σε αποθήκες ή βιομηχανικούς χώρους χωρίς επαρκή ψύξη
• Προσωπικό εστίασης δίπλα σε φούρνους και θερμές εγκαταστάσεις

Η βαριά σωματική εργασία πρέπει να περιορίζεται ή να μεταφέρεται στις ψυχρότερες ώρες. Απαιτούνται συχνά διαλείμματα, πρόσβαση σε πόσιμο νερό, σκιά και δροσερό χώρο.

Όταν ένας εργαζόμενος παρουσιάζει έντονο λαχάνιασμα, αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία ή ταχυκαρδία, η εργασία πρέπει να διακόπτεται αμέσως. Η συνέχιση της σωματικής προσπάθειας μπορεί να οδηγήσει σε αιφνίδια κατάρρευση.

Θερμική εξάντληση: Τα προειδοποιητικά σημάδια

Η θερμική εξάντληση μπορεί να εμφανιστεί μετά από παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη και μεγάλη απώλεια υγρών ή αλάτων.

Πιθανά συμπτώματα:

• Έντονη εφίδρωση
• Ωχρό και υγρό δέρμα
• Ζάλη
• Πονοκέφαλος
• Αδυναμία και κόπωση
• Ναυτία ή εμετός
• Μυϊκές κράμπες
• Ταχυκαρδία
• Τάση λιποθυμίας
• Μειωμένη συγκέντρωση

Το άτομο πρέπει να μεταφερθεί αμέσως σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο, να ξαπλώσει, να χαλαρώσουν τα ρούχα του και να δροσιστεί σταδιακά με χλιαρό νερό ή υγρά πανιά.

Όταν έχει πλήρη επικοινωνία και μπορεί να καταπιεί με ασφάλεια, μπορεί να λάβει μικρές ποσότητες δροσερού νερού. Εάν όμως υπάρχει σύγχυση, υπνηλία, λιποθυμία ή αδυναμία κατάποσης, δεν του δίνουμε τίποτα από το στόμα, λόγω κινδύνου πνιγμού ή εισρόφησης.

Θερμοπληξία: Άμεσος κίνδυνος για τη ζωή

Η θερμοπληξία είναι η σοβαρότερη εκδήλωση της θερμικής καταπόνησης. Συμβαίνει όταν ο οργανισμός χάνει την ικανότητά του να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του.

Ενδείξεις που απαιτούν άμεση κινητοποίηση:

• Πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος
• Σύγχυση ή αποπροσανατολισμός
• Παράξενη ή επιθετική συμπεριφορά
• Ασυνάρτητη ομιλία
• Απώλεια συνείδησης
• Σπασμοί
• Έντονος πονοκέφαλος
• Πολύ γρήγορος σφυγμός
• Δέρμα υπερβολικά ζεστό
• Δυσκολία στο βάδισμα
• Κατάρρευση

Σε περίπτωση υποψίας θερμοπληξίας:

1. Καλούμε αμέσως το 112 ή το 166.
2. Μεταφέρουμε το άτομο σε σκιερό ή κλιματιζόμενο χώρο.
3. Αφαιρούμε περιττά ρούχα.
4. Δροσίζουμε το σώμα με νερό και υγρά πανιά.
5. Εστιάζουμε στον αυχένα, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα.
6. Δεν δίνουμε υγρά εάν το άτομο δεν έχει πλήρη επαφή ή δυσκολεύεται να καταπιεί.
7. Δεν το αφήνουμε μόνο του μέχρι να φτάσει βοήθεια.

Ο κίνδυνος των πυρκαγιών αυξάνεται

Ο καύσωνας δεν απειλεί μόνο την ανθρώπινη υγεία. Οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες ξηραίνουν ακόμη περισσότερο τη βλάστηση και αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης δασικών και αγροτικών πυρκαγιών.

Απαιτείται απόλυτη αποφυγή ενεργειών που μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρα ή φλόγα, όπως:

• Καύση ξερών χόρτων ή κλαδιών
• Χρήση τροχού ή ηλεκτροσυγκόλλησης κοντά σε βλάστηση
• Απόρριψη αναμμένων τσιγάρων
• Υπαίθριες ψησταριές κοντά σε δασικές εκτάσεις
• Χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες
• Εγκατάλειψη εύφλεκτων υλικών σε ξηρές περιοχές

Η έγκαιρη ειδοποίηση των αρχών για καπνό ή ύποπτη εστία μπορεί να αποτρέψει μία μεγάλη καταστροφή.

Τα ζώα χρειάζονται επίσης προστασία

Τα κατοικίδια και τα αδέσποτα ζώα κινδυνεύουν σοβαρά από την ακραία ζέστη.

Πρέπει:

• Να έχουν διαρκώς καθαρό και δροσερό νερό.
• Να παραμένουν σε σκιερό ή κλιματιζόμενο χώρο.
• Να μη βγαίνουν για βόλτα τις μεσημεριανές ώρες.
• Να αποφεύγουν την καυτή άσφαλτο, η οποία μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα στις πατούσες.
• Να μην αφήνονται ποτέ σε σταθμευμένο αυτοκίνητο.
• Να παρακολουθούνται για έντονο λαχάνιασμα, αδυναμία, αστάθεια ή κατάρρευση.

Στην Αθήνα έχουν διατεθεί περίπου 130 ποτίστρες για τα αδέσποτα ζώα, στο πλαίσιο των έκτακτων μέτρων αντιμετώπισης του καύσωνα.

Ο καύσωνας δεν συγχωρεί την αμέλεια

Το κρίσιμο αυτό 72ωρο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη ζεστή περίοδος του καλοκαιριού. Όταν η θερμοκρασία πλησιάζει τους 42 βαθμούς Κελσίου, όταν οι νύχτες δεν προσφέρουν επαρκή δροσιά και όταν η έκθεση διαρκεί πολλές συνεχόμενες ημέρες, η καταπόνηση του οργανισμού συσσωρεύεται.

Η πραγματική προστασία αρχίζει από τις απλές, καθημερινές αποφάσεις: να μην πραγματοποιήσουμε μία περιττή μετακίνηση το μεσημέρι, να έχουμε πάντα νερό μαζί μας, να παραμείνουμε σε δροσερό χώρο, να τηλεφωνήσουμε σε έναν ηλικιωμένο συγγενή ή γείτονα, να προστατεύσουμε τα παιδιά, να μην αφήσουμε ένα ζώο μέσα στο αυτοκίνητο και να μην αγνοήσουμε τα πρώτα συμπτώματα εξάντλησης.

Ο καύσωνας δεν είναι επικίνδυνος μόνο για όσους βρίσκονται στον δρόμο. Μπορεί να απειλήσει ανθρώπους μέσα σε διαμερίσματα που υπερθερμαίνονται, εργαζομένους σε κλειστούς χώρους χωρίς επαρκή αερισμό, ηλικιωμένους που ζουν μόνοι, ασθενείς που λαμβάνουν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή και παιδιά που εκτίθενται στον ήλιο χωρίς επαρκή προστασία.

Η πρόληψη πρέπει να είναι συλλογική. Οι δήμοι, οι υπηρεσίες υγείας, οι εργοδότες και οι δομές κοινωνικής φροντίδας οφείλουν να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα. Παράλληλα, κάθε πολίτης μπορεί να λειτουργήσει ως κρίκος προστασίας για τους ανθρώπους γύρω του.

Μέχρι να αρχίσει η πτώση της θερμοκρασίας από την Πέμπτη, απαιτείται επαγρύπνηση. Λιγότερες μετακινήσεις, συνεχής ενυδάτωση, παραμονή σε δροσερούς χώρους και άμεση αντίδραση στα ύποπτα συμπτώματα μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μία δύσκολη ημέρα και σε μία σοβαρή ιατρική επείγουσα κατάσταση.

Σε ένα τόσο έντονο κύμα ζέστης, η υπευθυνότητα δεν είναι απλώς προσωπική επιλογή. Είναι πράξη αυτοπροστασίας, κοινωνικής αλληλεγγύης και σεβασμού προς την ανθρώπινη ζωή.